'Non-food stevent af op rampjaar'

Een snel dalende lijn…

De zwakke economie doet de koopkracht en het consumentenvertrouwen dalen, en daarmee ook de bestedingen van consumenten. Daarnaast blijft het internet omzet wegtrekken uit de winkelstraat. De non-foodretail beleeft zeer moeilijke tijden, en wie niet innoveert, gaat er – mogelijk onherroepelijk – uit.

Volgens ING wordt 2012 het vierde achtereenvolgende jaar waarin de omzet van non-foodwinkels achteruit boert en voor ook volgend jaar zijn de vooruitzichten ongunstig. Van de sinds 2008 al serieus afgekalfde sectoromzet gaat in 2012 3,2% en volgend jaar nog eens 2% af. Vergeleken met het hoogtepunt, 2008, zal bijna één vijfde van de omzet dan verloren zijn gegaan, en de zwaarste klappen zijn er (alweer) voor de doe-het-zelfsector.

… maar niet voor iedereen

Wel is er één deelsector die de toekomst vol vertrouwen tegemoet mag zien: de persoonlijke verzorging (drogisterijen en parfumerieën) lieten sinds 2005 al bijna elk jaar een stijging optekenen en gaan daar dit en volgend jaar rustig mee door. Het rapport verwijst hiervoor naar de steeds duurder wordende gezondheidszorg, waardoor mensen zich zelf zo gezond mogelijk willen houden.

De online omzet van de non-foodsector groeit wel fors (+9%), maar die markt is al geconsolideerd: de tien grootste e-commercebedrijven halen 46% van de totale omzet. Zo wordt de markt bijna helemaal afgeschermd van de kleine nieuwkomers, vreest het Bureau: de instapkosten om een realistische kans te maken tegen de gevestigde waarden zijn gewoon te hoog.

Ook voor de anderen blijven er kansen

Toch zijn er – nog steeds volgens het ING Economisch Bureau – wel degelijk kansen voor non-foodwinkeliers. Daarvoor zijn er wel een aantal vereisten, waarvan de belangrijkste een duidelijke, overkoepelende visie is – die uiteraard ook consistent moet worden toegepast.

In die visie zal wel een verdienmodel centraal moeten staan dat rekening houdt met lagere omzetten én lagere marges. Ook de doelgroep en de daarop afgestemde producten moeten helder afgelijnd zijn; enkel als aan die – zeer moeilijke – voorwaarden wordt voldaan, kunnen non-foodretailers overleven.

Samenwerking wordt levensnoodzakelijk

Hoewel het grootste deel van de omzet nog steeds offline wordt gerealiseerd, neemt het belang van online steeds meer toe (en samen daarmee, de leegstand van fysieke winkels). Willen de winkelstraten overleven, moeten volgens de analisten alle overheden, brancheorganisaties en andere belanghebbenden goed beginnen samenwerken.

Winkelcentra, zowel binnenstedelijk als buiten het stadscentrum, zullen moeten beslissen wat hen onderscheidend maakt en daarop inspelen. Naar Engels voorbeeld kunnen winkelstraatmanagers daarbij een beslissende rol spelen, besluit het Bureau toch nog (een beetje) hoopvol.