Chinese overheid kortwiekt Alibaba-zus AliPay

Alibaba-zus Ant Group wordt ei zo na in stukjes gehakt door de Chinese autoriteiten: de maker van AliPay moet flink inboeten. China doet als eerste wat experten wereldwijd al jarenlang vragen: de macht van techreuzen beteugelen.

Verplichte “rechtzetting” en afsplitsing

AliPay-moeder Ant Group is zondag streng aangepakt door de Chinese autoriteiten: de financiële groep van Alibaba-oprichter Jack Ma wordt verplicht om zijn operationele activiteiten te herstructureren. De Chinese regelgevers en Communistische Partij eisen een “rechtzetting”, schrijft Reuters, waarbij Ant een afzonderlijke houdstermaatschappij moet opzetten om te garanderen dat de groep voldoende kapitaal heeft en zich aan de wetgeving houdt. 

Ook moet de bankgroep zijn systeem voor kredietbeoordelingen, verzekeringen en kapitaalbeheer herzien om de persoonlijke data van klanten beter te beschermen. Als Ant in de toekomst nog persoonlijke leningen wil toekennen, zal het bedrijf daar een officiële licentie voor nodig hebben. De Chinese overheid eist ook meer transparantie over de betalingen via AliPay en vraagt het bedrijf om geen “oneerlijke concurrentie” te voeren.

Monopoliegedrag bij technologiespelers

Het betekent concreet dat de staat strenger toezicht gaat houden op de techreus. In november kondigde president Jinping een reeks nieuwe anti-monopolistische verordeningen aan, die de ongebreidelde macht en monopolievorming van techreuzen, met name Alibaba en Tencent, aan banden moet leggen. Ook in het Westen trachten regelgevers in te grijpen, met Europese boetes en jarenlange pleidooien om de grootste techbedrijven verplicht op te splitsen, maar China is het eerste land dat effectief woord bij daad voegt.

In China ontstaat immers een soortgelijke situatie als in het Westen, waar technologiegiganten zoals Amazon en Google “too big too fail” worden en naar monopolies neigen. In China domineert AliPay de markt van de digitale betalingen, met meer dan 730 miljoen maandelijkse gebruikers. Belangrijker voor de machthebbers is evenwel dat Ant de toegangspoort bij uitstek is tot kapitaal in China: als bank verbindt het leners en geldschieters met elkaar en kan het op enkele minuten tijd kortetermijnleningen toekennen.

Ook Jack Ma verliest vleugels

In China betekent zo’n ingreep weliswaar dat de Communistische Partij de macht weer naar zich toe wil trekken, nadat ze eerst zelf het klimaat had gecreëerd dat de geboorte en groei van deze internetgiganten stimuleerde. Dat het de Partij nu echter menens is, blijkt ook uit de mededeling dat multimiljardair Jack Ma wordt verzocht om in het land te blijven. Ondertussen start de overheid onderzoeken naar retailpoot Alibaba en naar rivaal Tencent.

Ant Group liet alvast weten dat het een werkgroep opricht die voor de gevraagde “rechtzetting” zal zorgen en dat de financiële instelling aan alle regelgeving zal voldoen. Maandag liet Alibaba weten 10 miljard dollar aan eigen aandelen terug te kopen, in plaats van de voorziene 6 miljard dollar, om een al te grote koersval van het aandeel tegen te houden. Beleggers reageerden inderdaad meteen met een koersdaling van 7%, weet Reuters.

Het wordt daarmee een jaareinde in mineur voor Jack Ma, die dit najaar nog rekende op een beursdebuut van meer dan 300 miljard dollar met Ant. De publieke uitspraak dat de huidige regelgeving in China verstikkend werkt voor innovatie, breekt hem echter zuur op.