Eén Belg op vier heeft al eens maaltijden online besteld via platformen als Deliveroo of Uber Eats. Sinds corona hebben de maaltijdbezorgers liefst 65% meer klanten. Maar wat met de koeriers, die in omstreden arbeidsomstandigheden werken?
19.000 koeriers in België
“De sector van de maaltijdleveringen boomt als nooit tevoren”, concludeert Belgische handelsfederatie Comeos uit een rapport over de deliverysector in ons land. Een kwart van de Belgen heeft er al online eten besteld: dat is 65% meer dan voor de coronapandemie en vertegenwoordigt zowat drie miljoen Belgen. Het gevolg: vandaag kunnen mensen al in 34 steden en gemeenten hun maaltijd aan huis laten leveren, door de 19.000 koeriers die in de sector werkzaam zijn.
3.000 Belgische restaurants zijn aangesloten bij (minstens één van) de bezorgplatformen. Aangezien de bezorgplatformen doorgaans niet beschikbaar zijn op het platteland, betekent dat een erg hoge concentratie in de steden. Het merendeel bevindt zich in Brussel (1.300 restaurants), gevolgd door 1.050 restaurants in Vlaanderen. Wallonië telt er 550, al is de service wel beschikbaar in 14 steden. De cijfers houden evenwel geen rekening met zogeheten ‘dark kitchens’, virtuele restaurants die geen maaltijden ter plaatse opdienen en enkel onlinebestellingen aannemen via de bezorgplatforms.
Zelfstandig of schijn?
“Net als in de handelssector zien we dat de toekomst fysiek en digitaal zal zijn. De maaltijdplatformen worden ook steeds vaker ingeschakeld om boodschappen aan huis te brengen, in opdracht van de supermarkten. Vandaar het belang om deze sector wettelijk goed te omkaderen”, besluit Klaas Soens van Comeos.
Het wettelijk kader voor de koeriers, die nu meestal als zelfstandigen zijn ingeschreven, is inderdaad een heikel thema. In verschillende rechtszaken bogen rechters zich al over de vraag of het niet om schijnzelfstandigheid gaat en ook op Europees niveau wordt gewerkt aan een verplichting om meer platformmedewerkers een werknemersstatuut te geven.
9 op de 10 een bijverdienste
Als sectorvertegenwoordiger verdedigt Comeos de veelbesproken bezorgplatformen en hoe ze met hun koeriers omgaan. “Voor 9 op de 10 maaltijdbezorgers gaat het om een bijverdienste die vaak een goede opstap biedt naar de arbeidsmarkt. Voor amper 4% (700 koeriers) gaat het om een echte hoofdjob als zelfstandige in hoofdberoep”, klinkt het. Een derde heeft nog een andere hoofdjob, 19% is werkzoekend en 18% is student. Dat Deliveroo 3.500 kandidaturen per maand ontvangt en 10.000 kandidaten op de wachtlijst heeft staan, moet bewijzen dat het een aantrekkelijke job is.
Toch is minder dan de helft van de koeriers tevreden over de ondersteuning bij ziekte en over het feit dat de inkomsten wekelijks variëren. De handelsfederatie is daarom wel tevreden dat een arbeidsongevallenverzekering voortaan verplicht wordt en vindt ook dat “langdurige koeriers” extra’s moeten kunnen krijgen, zoals ziekteverzekering, opleiding en ouderschapsverlof – zonder ze echter werknemer te maken. “Een wettelijk kader specifiek voor de deliverysector is vereist.”
