"Doe-het-zelf moet nog snoeibeurt krijgen"

Winkeloppervlakte volgde omzetdaling niet

Zoveel mogelijk omzet draaien per vierkante meter is een opdracht waarin de doe-het-zelfsector vandaag niet goed presteert: sinds 2008 is het globale verkoopcijfer door de crisis en de terugval van de woningmarkt immers met ruim 30% gedaald, maar de winkeloppervlakte is die beweging niet gevolgd.

De grootste omzetten worden vandaag gerealiseerd door de 710 bouwmarkten met meer dan 1.500 m² winkeloppervlakte. Zij trekken 77% van de markt, die op 3,2 miljard euro wordt geraamd, naar zich toe. Daarnaast staan 421 breedpakketzaken – dit zijn de doe-het-zelfwinkels met een oppervlakte van minder dan 1.500 m² – voor 7% in en zorgen 1.295 speciaalzaken voor het saldo van 16%.

Ruim drie op de vijf doe-het-zelfwinkels zijn ook ketengebonden. Volgens het nieuwste sectorrapport van ABN Amro zijn 95% daarvan in handen van drie groepen: DGN, Maxeda en Intergamma.

Bouwmarkten werden nog groter

Vorig jaar mogen dan wel 2% van het totaal aantal winkels zijn gesloten, veel effect had dat niet op de winkeloppervlakte: het waren immers vooral de kleinere verkooppunten die de deuren dicht deden. De grotere winkels hebben daarentegen nog uitgebreid: een gemiddelde bouwmarkt is nu 2.950 m³ groot.

De huidige situatie is dan ook niet houdbaar, zegt ABN Amro in zijn sectorstudie: er is gewoon te veel winkeloppervlakte en bovendien bevinden veel bouwmarkten zich ook nog dicht naast elkaar, waardoor de klant minder specifiek voor een bepaalde bouwmarkt kiest.

Online pikt ook zijn deel in

Bovendien pikt ook de online handel stilaan een graantje mee: naar schatting wordt al 6% van de omzet in de doe-het-zelf via het internet gerealiseerd. Bouwmarkten hebben daarbij op online gebied te maken met concurrentie vanuit branchevreemde hoek, zoals bol.com en Coolblue. Een kwart van de huishoudens zou zich trouwens al online oriënteren vooraleer een aankoop te doen.

Volgens ABN Amro moet de overcapaciteit dan ook vooral in de bouwmarkten worden gezocht. In de eerste acht maanden van 2014 lag de omzet er trouwens meer dan 11% lager dan in dezelfde periode van 2013. In de kleinere vakhandel was die terugloop beperkt tot 5,5%, in de gespecialiseerde zaken zelfs tot 4%.

Ketens heroriënteren zich

De analisten van de bank zien trouwens al verschuivingen: zo kiezen steeds meer grotere doe-het-zelfzaken ervoor om hun aanbod uit te breiden met bijvoorbeeld witgoed. Voorts spelen ze meer op marges door eigen merken in de markt te zetten, waardoor minder prijsvergelijkingen mogelijk zijn.

Ook merken ze een aantal strategische heroriëntaties op. Zo richt Karwei zich op een andere doelgroep: in plaats van opp de klussende man ligt de nadruk daar meer op de klussende vrouw. Ook kan de manier waarop bouwmarkten service bieden verschillen. Waar de een zich richt op advies en hulp, wil de ander meer inspireren. “We verwachten dat deze trends zich voort zullen zetten en dat vooral op online gebied nog een wereld te winnen valt”, schrijven de analisten.