Het kaf is van het koren gescheiden. Wie nu nog rechtop staat in de retailsector, staat sterk. Vlerick-docent Gino Van Ossel ziet een generatie van overlevers in de winkelstraten en een nieuwe generatie vechters die al klaarstaat. Gelukkig maar, want op de RetailDetail Night is het weer tijd voor zijn genadeloze afrekening.
“De geïntegreerde servicesupermarkt verdwijnt”
Toen Gino Van Ossel retail-CEO’s vorig jaar op de RetailDetail Night vroeg wat ze van dit jaar verwachtten, sloegen ze allemaal de nagel op de kop. Het werd een jaar van onzekerheid, een jaar van inflatie, maar ook een jaar van transformatie. “De foodsector heeft de actualiteit natuurlijk gedomineerd. Misschien nog toonaangevender dan de inflatie en de prijsstijgingen was de kwestie-Delhaize. De laatste stap is gezet in het geleidelijke verdwijnen van de geïntegreerde servicesupermarkt”, ziet Gino Van Ossel, die ook dit jaar op de RetailDetail Night weer uitpakt met zijn niets en niemand ontziende jaaroverzicht.
“We ontwaken in een nieuwe foodwereld”, zegt Van Ossel. “De verschuiving van grote supermarkten naar kleinere winkels en van eigenbeheer naar zelfstandigen is op kruissnelheid gekomen: er was Delhaize, maar evengoed Mestdagh en Match. Carrefour weet heel goed waarom het de Mestdagh-winkels niet heeft overgenomen. Ook Jumbo en Albert Heijn breiden alleen nog via franchise uit.”
Het betekent tegelijk een nieuwe consolidatie én constellatie voor het supermarktlandschap: Carrefour heeft als nummer drie nu de schaal van Aldi en Lidl samen, terwijl Ahold Delhaize vaart zal terugpakken en Colruyt zijn tweede adem heeft gevonden. En wat zal er gebeuren met de zeven resterende Cora-winkels na de implosie van Louis Delhaize? “Volgend jaar wordt heel spannend”, wrijft de marketingdocent zich al in de handen.
De sterksten blijven over
Het gebeurt niet vaak, maar in de non-food was het dan opvallend rustiger. “Voor hen was het een jaar om snel te vergeten. Het is de zoveelste keer in een paar jaar tijd dat de bredere macro-context roet in het eten gooit en alle verwachtingen onderuithaalt, van een pandemie tot twee nieuwe oorlogen”, merkt Van Ossel op. Dat het op 19 oktober (het moment van ons gesprek, nvdr.) nog 19 graden was, is de modebranche alweer een nieuwe doorn in het oog. Ook e-commerce viel terug, in lijn met de hele markt, en dan is in het Midden-Oosten nog een conflict losgebarsten dat niemand zag aankomen.
Toch viel het op het vlak van faillissementen goed mee. “De meeste ketens zijn in een fase gekomen waarin de zwakkere spelers al uit de markt zijn geduwd. Wie er nu nog is, is sterk genoeg om te overleven. De meesten vinden hun weg – al is het heel hard werken.” Zo is het vooral goed nieuws dat Inno wordt verkocht en zal Dreamland volgens Van Ossel uiteindelijk ook beter af zijn in de nieuwe thuishaven.
Het kriebelt om te vernieuwen
Er is zelfs echte vernieuwingsdrang in de Belgische retail. “Op de uitreiking van de Mercuriusprijs zag je het duidelijk. Niet alleen heeft België met de drones van Ikea een wereldprimeur te pakken, drie van de tien laureaten komen van buiten de retail. Recht van de schoolbanken in het geval van Jacob’s Conceptstore, maar ook uit andere sectoren bij SKM (ook op de RetailDetail Night) en Mr. Georges. Retail oefent dus nog aantrekking uit!”
De innovatie gaat in twee richtingen: technologie en automatisering worden niet alleen gebruikt om op kosten te besparen, maar ook om service te bieden aan de klant. Naarmate de retail automatiseert, vermindert het klantencontact maar wordt dat klantencontact wel net belangrijker. Van Marcke Lab is zo’n voorbeeld, aldus Gino Van Ossel: “Van Marcke was (bewust verleden tijd) een traditioneel bedrijf in een heel traditionele sector, maar kijk hoe ze zich nu voorbereiden op een hybride toekomst. Net zoals Carrefour die inzet op ‘quick commerce’ met Takeaway.com.”
Van Ossel is daarom hoopvol voor de toekomst. “Wie er nu nog is, is goed en bewust bezig. Het heeft even geduurd voor Belgische merken en retailers er echt mee aan de slag zijn gegaan, maar nu vinden ze stilaan ook hun weg naar artificiële intelligentie (dank u wel, ChatGPT) en retailmedia. Volgend jaar kijk ik er naar uit om daar de eerste vruchten van te proeven.”
Op de RetailDetail Night op 23 november bestijgen naast Gino Van Ossel nog Marit van Egmond (CEO Albert Heijn), Erwin Van Osta (CEO Hubo) en vele anderen het podium.
