Philippe Weiler (Fairtrade Belgium): “Laat duurzame keuzes niet over aan de shopper”

Wie morgen nog zaken wil doen, kan een duurzame omslag niet langer uitstellen: bedrijven worden verplicht om verantwoordelijkheid te nemen over hun hele waardeketen. “Je kan die beslissingen niet doorschuiven naar de consument.”

“Consumenten zijn in de war”

Wat heeft de huidige migratiecrisis te maken met duurzaam ondernemen? Meer dan je zou vermoeden: “Aan de Amerikaanse grens met Mexico stromen koffieboeren uit Honduras, Guatemala, Nicaragua en El Salvador toe, die geen leefbaar loon krijgen voor hun arbeid. We zien dezelfde beweging aan de grens met Tunesië, waar Ivoriaanse en Ghanese jongeren binnenstromen die geen heil meer vinden in de cacaosector. De Senegalezen die nu de oversteek wagen naar de Canarische eilanden, zijn vissers die niet meer rondkomen omdat hun zeeën zijn leeggevist door industriële Europese visserijen. Aan een stuk van de huidige migratieproblematiek kunnen we iets doen als we een eerlijke prijs betalen voor onze koffie en bananen”, zegt Philippe Weiler, de CEO van Fairtrade Belgium.

Bedrijven mogen daarbij de verantwoordelijkheid voor duurzame keuzes niet doorschuiven naar de consument, stelt hij: “Consumenten zeggen wel dat ze duurzaamheid belangrijk vinden, maar op het moment van de aankoop kiezen ze vaak toch voor de goedkope banaan van 99 cent.” Dat consumenten in de war zijn, kan je hen moeilijk kwalijk nemen: er bestaan immers honderden duurzaamheidslabels. “Wie moeten ze dan geloven?”

“Kijk buiten je vier muren”

De voormalige directeur duurzaamheid van Lidl pleit al langer voor nudging: de discounter maakte destijds de keuze om álle chocolade en álle bananen te verduurzamen en de consument dus geen keuze te laten, om duurzaamheid zo mainstream te maken. De retailer was niet bang om tegen de stroom in te gaan. De Way To Go fairtradechocolade die Lidl in België ontwikkelde, en die de cacaoboeren een leefbaar inkomen garandeert, ligt nu in heel Europa in de rekken.

Duurzaamheid betekent verantwoordelijkheid nemen over je impact in je hele waardeketen, verder kijken dan de vier muren van je onderneming, benadrukt Weiler: “Twintig jaar geleden werkte ik voor WWF op een project rond de water-voetafdruk van Coca-Cola. Ze dachten dat ze 2,5 liter water nodig hadden voor de productie van een liter cola: één liter voor de drank en anderhalve liter voor het reinigen van de fabrieken. Maar in werkelijkheid was het honderd keer meer: je moet immers de hele bevoorradingsketen in rekening brengen. Onder andere de teelt van suikerriet, in landen met een waterschaarste, bleek een enorme impact te hebben.”

“Wachten kan niet meer”

Investeren in duurzaamheid heeft een kost op korte termijn en verdient zich pas terug op lange termijn. Maar er is geen weg terug: “Hoe meer de impact van klimaat en migratie voelbaar wordt, hoe meer politiek en beleid gaan reageren met wetgeving. Niet toevallig komt de Green Deal er nu aan.” Bedrijven worden verplicht om te rapporteren over hun vooruitgang op het vlak van ESG (Environmental, Social & Governance). Niet alleen grote bedrijven, ook KMO’s zien in dat ze niet meer kunnen wachten als ze morgen nog zaken willen doen.

Op de RetailDetail Night op 23 november komt Philippe Weiler in het voorprogramma Sustainability één en ander uit de doeken doen over duurzame keuzes, greenwashing en labelverwarring. Ook impactbedrijven als Ray & Jules, Mic Mac Minuscule en Elements brengen er hun verhaal. Op het avondprogramma spreken Marit Van Egmond (CEO Albert Heijn), Erwin Van Osta (CEO HUBO), Adgild Hop (Retail Lead Europe Deloitte), Gino Van Ossel (Vlerick Business School) en Eric Van den Broele (GraydonCreditSafe). Bestel je tickets via de knop hieronder.