Optimisten weer in de meerderheid

​De stemming onder de Nederlandse consument is weer positief geworden. Deze maand zijn er 1% meer optimisten dan pessimisten, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Ommekeer na twee maanden van daling

De nieuwe cijfers wijzen op een ommekeer, want vorige twee maanden zakte het consumentenvertrouwen nog weg. Bij de start van 2016 waren er 4% meer positivisten dan negativisten, maar in februari waren er al 1% meer pessimisten, om in maart te komen tot een situatie met 4% meer zwartkijkers.

De sterke ommekeer voor april is het gevolg van een aanzienlijk verbeterd oordeel over het algemene economische klimaat. Zowel de beoordeling van de voorbije twaalf maanden als de inschatting van het komende jaar is een pak gunstiger geworden. Voorts nam ook de koopbereidheid toe: de consument vindt de tijd voor grote aankopen nu iets gunstiger.

De huidige stand van het consumentenvertrouwen ligt nu ook behoorlijk boven het langjarig gemiddelde, dat op -8 punten staat (8% meer pessimisten dan optimisten). Het vertrouwen bereikte in april 2000 de hoogste stand ooit (27% meer optimisten), maar zakte helemaal weg tot in februari 2013 het dieptepunt werd bereikt (44% meer pessimisten).

Schrikkeldag redt omzet van februari

Intussen blijkt immers dat de Nederlandse consument in februari, gecorrigeerd voor het aantal koopdagen, slechts 0,1% meer uitgaf dan in dezelfde maand van 2015: dat is de kleinste toename sinds oktober 2014. De toename kwam bovendien volledig op rekening van de dienstenindustrie, want de verkoop van goederen verliep minder florissant.

De omzet van de detailhandel groeide in februari 2016 weliswaar met 2,3% dankzij een toename van de verkopen met 1,8% in volume en 0,5% in prijs, maar dat geeft een vertekend beeld. 2016 is immers een schrikkeljaar met in februari een dag extra. Zonder 29 februari zou de omzet net gekrompen zijn. 

Verkoop goederen had het lastig

De omzet van winkels in voedings- en genotmiddelen kwam, niet gecorrigeerd voor het aantal koopdagen, in februari 3,6% hoger uit dan een jaar eerder. Het verkochte volume nam met 2,8% toe, het prijsniveau lag 0,8% hoger. De supermarkten zetten bijna 4% meer om, de speciaalzaken zelfs ruim 4% meer.

Niet-voedingswinkels boekten globaal 0,3% meer omzet in vergelijking met februari vorig jaar. De vooruitgang was hier louter het gevolg van hogere prijzen, het verkochte volume viel immers 1,2% lager uit. Sommige deeltakken gingen zelfs volledig kopje onder: zo leden winkels van consumentenelektronica 8% omzetverlies. Ook verkopers van huishoudelijke artikelen en kleding kampten met dalende inkomsten.

Winkels in woninginrichting deden het dan wel goed met een groei van ruim 7%. Ook de winkels in doe-het-zelfartikelen en de drogisterijen zetten meer om.

De dienstensector kon het ‘genormaliseerde’ verlies in de detailhandel compenseren. Hieraan gaven de consumenten, gecorrigeerd voor het aantal koopdagen, immers 1% meer uit. Uitgaven aan diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit.