Consumentenvertrouwen weer onder nul

Het vertrouwen in een mooie toekomst is verdwenen in Nederland. Het aantal consumenten met een donkere bril is voor het eerst sinds maart 2015 weer groter dan het aantal mensen met een positieve visie.

Pessimisten halen de bovenhand​

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) peilt elke maand naar het vertrouwen bij de Nederlandse consument. Het vraagt daarbij naar hun visie over het algemene economische klimaat, alsook over hun financiële mogelijkheden en hun bereidheid om aankopen te doen. Daarbij worden de positivisten tegenover de negativisten gezet.

Globaal waren er in januari nog 4 procent meer optimisten dan pessimisten. In februari kenterde dat echter, met 1 procent meer pessimisten dan optimisten. Zowel het oordeel over het algemene economische klimaat als de koopbereidheid verslechterden. Een tegenvallende verwachting over de evolutie van de persoonlijke financiële situatie in de komende twaalf maanden zet de consumenten er allicht niet toe aan om grotere aankopen te overwegen.

Maar ondanks de terugval ligt het consumentenvertrouwen nog boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar, dat op -8 punten staat en dus op 8 procent meer pessimisten dan optimisten staat. Het vertrouwen bereikte in april 2000 de hoogste stand ooit (27 procent meer optimisten). Het dieptepunt werd bereikt in februari 2013 (44 procent meer pessimisten).

Kleinste stijging van uitgaven

Intussen blijkt ook dat de consumenten in december 2015 maar 0,6 procent meer hebben uitgegeven dan in december 2014. Dat is de laagste stijging van de consumptie in 2015. Al moeten hier geen grote conclusies aan worden verbonden. De grote boosdoener was de verkoop van gas, die 6 procent lager uitkwam – iets waaraan het goede weer debet was.

De consumenten hebben wel meer besteed aan kleding, woninginrichting, huishoudelijke apparaten en vooral auto’s. De aankopen van duurzame goederen lagen ruim 4 procent hoger dan een jaar eerder. Aan voedings- en genotmiddelen hebben consumenten 1 procent meer uitgegeven. Ook hebben ze ruim 1 procent meer besteed aan diensten, zoals woninghuur, reizen met bus of trein, bezoek aan restaurant of kapper, en verzekeringen. Uitgaven aan diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit. Globaal hebben de consumenten in de detailhandel in december 3 procent meer uitgegeven dan een jaar eerder.

Minder goede evolutie

Volgens de consumptieradar van het CBS zijn de omstandigheden voor de consumptie door Nederlandse huishoudens sedertdien echter verslechterd. Dat komt vooral doordat consumenten negatiever zijn over hun toekomstige financiële situatie en de toename van de koerswaarde van Nederlandse aandelen op jaarbasis kleiner is.