Belgische supermarkten kunnen volgend jaar weer sigaretten verkopen

Vanaf 1 januari 2027 zullen Belgische supermarkten weer tabak mogen verkopen. De federale regering legt zich neer bij de nietigverklaring van het tabaksverbod door het Grondwettelijk Hof. Op de achtergrond speelt een politieke deal.

Discriminerende maatregel

Voedingswinkels groter dan 400 m² mochten in België sinds april vorig jaar geen rookwaren meer verkopen, voor kleinere winkels gold enkel een uitstalverbod. Maar Buurtsuper.be, de belangenorganisatie van de zelfstandige supermarkten, en tabaksproducent Philip Morris Benelux trokken naar het Grondwettelijk Hof om het verbod aan te vechten, omdat het ingaat tegen het gelijkheidsbeginsel: het onderscheid tussen grote en kleine voedingswinkels is discriminerend en dus onwettig, stelden ze. Daar is het Hof in meegegaan.

De regering kreeg tijd tot 1 januari 2027 om een nieuwe regeling in te voeren, maar zal dat niet doen. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) legt zich neer bij de beslissing omdat hij een ander verbod wilde binnenhalen: een verbod op smaken in vapes. Daarvoor moest hij een toegeving doen aan de Franstalige liberale partij MR.

“Koehandel”

Luc Ardies van Buurtsuper.be reageert tevreden: “Wij hebben nooit de bedoeling gehad om de economische belangen van onze leden te laten prevaleren boven de volksgezondheid. Wat we echter absoluut wilden vermijden, is dat op basis van een zeer arbitrair criterium, zoals het aantal m², de ene winkel een verkoopexclusiviteit zou krijgen ten koste van de andere.” Maar Perstablo, de federatie van de dagblad- en tabaksverkopers, is boos en spreekt van “koehandel op het hoogste niveau.”

Als sigaretten terugkeren in supermarkten, zullen ze alleszins niet meer zichtbaar zijn, want het uitstalverbod voor rookwaren geldt ook voor grotere winkels. Niet alle supermarkten zullen naar verwachting opnieuw sigaretten verkopen. Vorige week hebben retailfederatie Comeos en zelfstandigenorganisatie Unizo nog gepleit voor een verbod op de verkoop van rookwaren aan jongeren, naar het voorbeeld van het recent ingevoerde verbod in het VK. Zo’n maatregel moet ertoe leiden dat tabak en vapes op termijn volledig uit de samenleving verdwijnen.

Lidl heeft alvast aangekondigd dat het zeker niet opnieuw rookwaren gaat verkopen. De discounter was de eerste in België om met de verkoop van tabak te stoppen. Een meerderheid van de Belgische supermarkten wordt uitgebaat door zelfstandige ondernemers: wat zij zullen beslissen, is nog afwachten.