"Extreme" prijsstijgingen voor voedingsmerken in Nederlandse supermarkten

A-merken worden duurder in Nederlandse supermarkten: de kloof met de huismerken wordt groter. Steeds meer ketens hanteren lokale prijzen. Jumbo blijft beduidend goedkoper dan Albert Heijn, maar de goedkoopste is online supermarkt Picnic.

Btw-verhoging

De Consumentenbond vergeleek in juli de prijzen van 150 A-merken en 120 huismerken bij de vijftien grootste supermarktketens van Nederland. Opvallendste conclusie: het prijsverschil tussen A-merken en huismerken is gegroeid naar ruim 40%. Een jaar geleden was dat nog 36% en in 2015 was het verschil 31%. Voor een kar met negentig A-merken betaalden de onderzoekers dit jaar 177 euro, voor een wagentje met huismerkproducten 105 euro.

De prijsstijgingen kunnen voor een deel het gevolg zijn van de verhoging van het laagste btw-tarief voor voeding: dat ging begin dit jaar van 6% naar 9%. De stijgingen zijn bij A-merken echter vaak veel hoger, zegt de Consumentenbond, soms zelfs “extreem”. Unox stevige erwtensoep uit blik werd bijvoorbeeld 30% duurder en Blue Band voor koken, bakken en braden zelfs 48%. Zulke sterke prijsstijgingen observeerde de studie niet bij de huismerken.

Lokale prijzen

Over het gehele assortiment bestaat er geen goedkoopste supermarkt, daarom maakt het rapport een opsplitsing tussen A-merken en huismerken. Online supermarkt Picnic en sommige winkels van Hoogvliet en Jumbo hebben de laagste prijzen voor A-merken: zij zijn 5% goedkoper dan het gemiddelde. Aldi en Lidl zijn het goedkoopst voor huismerken, gemiddeld zelfs tot 15% voordeliger. Zowel voor A-merken als huismerken is Spar de duurste keten.

Enkel Picnic krijgt van de consumentenorganisatie het Laagste Prijs-predicaat: de onlinespeler hanteert overal dezelfde prijzen. Steeds meer Nederlandse supermarkten daarentegen hanteren lokaal verschillende prijzen. Dit was al zo bij Jumbo en Hoogvliet, en het geldt nu ook bij Plus. Van de Jumbo-filialen bijvoorbeeld hanteert 15% de laagste prijzen, 30% is gemiddeld geprijsd en 55% heeft de hoogste prijzen. Het prijsverschil zit vooral bij de A-merken. Albert Heijn, dat nationale prijzen hanteert, is voor A-merken 4% duurder dan de duurste Jumbo-winkels, en voor huismerken 7%.

Nederland-België

Er vallen wel wat kanttekeningen te maken bij de studie van de Consumentenbond. Het aantal vergeleken producten is vrij klein, en aanbiedingen werden niet meegerekend, wat een vertekend beeld kan geven – A-merken staan immers veel vaker in promotie dan huismerken.

De grote lijnen van de prijsvergelijking bevestigen echter wel een conclusie die RetailDetail eerder deze zomer publiceerde: de prijsverschillen tussen België en Nederland worden voor voeding steeds kleiner. Een analyse door Daltix van de prijsevoluties bij Albert Heijn in België en in Nederland toonde aan dat de voedingsprijzen bij de retailer sterker stegen in Nederland, en dat die prijsstijgingen niet volledig konden worden toegeschreven aan de btw-verhoging.