Pro-Russische hackers claimen aanval op supermarktkoelingen: “Systemische nalatigheid”

Zoals voorspeld, krijgt de grootschalige cyberaanval op Europese supermarktkoelingen een geopolitiek staartje. Twee pro-Russische hackerscollectieven eisen de sabotage op die onder meer Delhaize, Carrefour en Edeka trof. Al betekent dat niet per se dat ze ook echt de daders zijn.

Koelkasten als cyberwapen

Na de sterke vermoedens van cybersecurityexperts, claimen de hackersgroepen NoName057(16) en Z-Pentest nu inderdaad verantwoordelijk te zijn voor de cyberaanvallen die maandag koelinstallaties in een twaalftal Europese landen ontregelden. Ze publiceerden hun opeising op Telegram, samen met naar eigen zeggen 2.500 regels uit een database van de Deense koeltechnologieleverancier Danfoss, waaronder inloggegevens en wachtwoorden.

De groepen leggen de schuld nadrukkelijk bij de getroffen bedrijven. “Het probleem ligt niet bij ‘kwaadaardige hackers’, maar bij de systemische nalatigheid van Europese en Amerikaanse exploitanten die jarenlang fundamentele vereisten voor cyberbeveiliging hebben genegeerd”, stelt Z-Pentest.

Andere cybersecuritykenners plaatsen echter vraagtekens bij de opeising. De Telegramkanalen zijn inmiddels verdwenen en onafhankelijk bewijs voor de betrokkenheid van beide groepen ontbreekt. NoName057(16) staat vooral bekend om DDoS-aanvallen, waarbij hackers websites overbelasten. Het collectief viseerde eerder Belgische overheidsdiensten en media.

Waarschuwingen genegeerd?

De aanvallers manipuleerden op afstand de instellingen van de koelinstallaties en schakelden verdampers over naar de ontdooimodus. In verschillende Europese landen stegen zo de temperaturen in koel- en diepvriesinstallaties, soms tot 50 graden Celsius. Daardoor moesten supermarkten grote hoeveelheden verse en diepgevroren producten uit de verkoop halen of vernietigen.

Opvallend is dat het Belgische Centrum voor Cybersecurity al op 13 oktober waarschuwde voor kwetsbaarheden in dergelijke installaties, na eerdere aanvallen op Franse supermarkten. Toch konden hackers begin november opnieuw toeslaan. In Frankrijk probeerden cybercriminelen zelfs koelinstallaties van bloedbanken te ontregelen, al konden medewerkers daar tijdig ingrijpen. De Europese Commissie belegde inmiddels crisisoverleg met onder meer cyberbeveiligingsagentschap Enisa en politiedienst Europol.