Vegetarische vervangers zijn plots goedkoper dan vlees

Vlees is vandaag duurder dan plantaardige vervangers: je betaalt in de supermarkt meer voor dierlijk gehakt dan voor vegetarisch gehakt, blijkt uit onderzoek in Nederland. Enkele maanden geleden was het nog omgekeerd.

Vleesvervangers worden niet duurder

De oorlog in Oekraïne en sterke inflatie zorgt voor een opmerkelijke ommekeer: vleesvervangers zijn vandaag veelal goedkoper dan dierlijk vlees. Dat blijkt uit een Nederlandse onderzoek in opdracht van vega-organisatie ProVeg, die in februari al eens de prijsverschillen onderzocht en de prijzen in juni opnieuw op een rijtje liet zetten.

De onderzoekers vergeleken burgers, gehakt en kipstukjes bij de zes grootste supermarktketens van Nederland (Albert Heijn, Aldi, Dirk, Jumbo, Lidl en Plus). Ze gingen daarbij steeds uit van de goedkoopste dierlijke vleesproducten met de goedkoopste bijbehorende vleesvervangers. Als dierlijke burgers werden bijvoorbeeld diepvriesburgers gekozen. In totaal werden 36 verschillende producten vergeleken.

Opvallend: op vier maanden tijd is de prijs van vlees met gemiddeld 21% gestegen, maar die van vleesvervangers met slechts 2%. In februari waren vegetarische burgers, gehakt en kipstukjes februari in 44% van de gevallen goedkoper of ongeveer even duur; nu is dat zo in 66% van de gevallen. Hoewel de verschillen tussen supermarkten en tussen producten onderling groot blijven, is de trend algemeen.

“Veel meer graan nodig”

De oorzaak voor de veranderingen ligt volledig bij het duurder worden van vlees, niet bij het goedkoper worden van vervangers, legt ProVeg uit. Plantaardige varianten bleven in de meeste gevallen namelijk gelijk in prijs, of werden iets duurder, maar in veel mindere mate dan vlees. De sterkste stijger is dierlijk gehakt (+28%), terwijl plantaardig gehakt gemiddeld slechts 3% duurder werd.

Hoe dat komt? “Vlees was altijd al een product waar je enorm veel grondstoffen voor nodig hebt. Om een kilo vlees te maken heb je tot wel tien kilo graan nodig. Nu, in tijden van schaarste, wreekt zich dat. Door dat grote grondstofgebruik is vlees veel gevoeliger voor verstoringen in de wereldmarkt dan vleesvervangers”, menen ze bij ProVeg.

Ook zijn de marges op vleesvervangers beduidend hoger. In Nederland, waar verkopen met verlies is toegestaan, zijn marges van 8% op vlees volgens de organisatie gebruikelijk, terwijl vleesvervangers marges van 35 tot wel 50% zouden hebben. “Die hogere marges hebben wellicht als buffer gewerkt om de prijsklappen op te vangen, terwijl de supermarkten bij vlees geen andere keuze hadden dan de prijzen omhoog te gooien.”