"Ook sweatshops in de Europese Unie"

Je hoeft niet naar Bangladesh voor schrijnende arbeidsomstandigheden en schamele lonen, bericht de Schone Kleren Campagne. Ook in Bulgarije, dus binnen de Europese Unie, werken naaisters voor 98 euro per maand voor H&M.

Geen 100 euro per maand

Uit een nieuw rapport van de Schone Kleren Campagne blijkt dat ook in de Europese Unie nog werknemers worden uitgebuit: ze maken kleren voor grote merken tegen hongerlonen en in erbarmelijke omstandigheden. De campagne nagelt met name H&M aan de schandpaal: het onderzocht fabrieken van leveranciers in India, Cambodja, Turkije en Bulgarije.

In een fabriek in Bulgarije, die aan het Zweedse merk levert, zouden textielarbeidsters tot 24 uur aan een stuk werken en nog geen honderd euro per maand verdienen. Daarmee verdienen ze amper 10% van wat nodig is om goed te kunnen leven. In India en Turkije krijgen de arbeidsters een derde van een duurzaam loon.

Ver onder de armoedegrens in Bulgarije

“Je gaat de fabriek binnen om 8 uur ’s morgens, maar je weet niet wanneer je weer buitenkomt. We werken 7 dagen op 7. Soms werken we zelfs 24 uur op een rij, plús de shift van de volgende dag. Wie flauwvalt, wordt ontslagen. Wie overwerk weigert, kan dan nog niet naar huis. Want de baas bepaalt wanneer de bussen vertrekken”, luidt één van de getuigenissen over de Bulgaarse fabriek van Koesj Moda, nochtans een zogezegde ‘gold supplier’ van H&M. Voor een normale werkweek van 40 uren krijgen de medewerkers er 98 euro per maand. Velen presteren daarom heel wat overuren, wat dan neerkomt op een gemiddeld maandloon van 258 euro, fors onder de armoedegrens van de EU.

Ook in andere landen zien de onderzoekers onethische praktijken: zo zou in India één op de drie ondervraagde werknemers al door vermoeidheid en ondervoeding zijn flauwgevallen tijdens het werken en in Cambodja zelfs twee op de drie. Het gaat opnieuw om fabrieken ven geprefereerde partners van H&M, die van de modegroep zelfs het label ‘platinum supplier’ kregen.

Eerlijk loon beloofd tegen 2018

H&M wordt in de Schone Kleren Campagne op de korrel genomen omdat het in 2013 beloofde om tegen 2018 te zorgen dat alle naar schatting 850.000 textielarbeiders voor de modegroep een eerlijk loon verdienen. “Het is duidelijk dat werknemers die kleren stikken bij de zogenaamde ‘beste’ leveranciers van H&M toch nog steeds een hongerloon verdienen”, zegt echter Sara Ceustermans van de Schone Kleren Campagne.

Zelf laat H&M weten dat in 655 fabrieken de lonen al verbeterd zijn of dat er ondertussen op zijn minst een democratisch gekozen werknemersvertegenwoordiging is. De kledinggroep wil verder aan de weg timmeren en hoopt dat de rest van de industrie volgt. Het probleem stelt zich inderdaad zeker niet alleen bij de Zweden: uit recent onderzoek van The New York Times bleek dat bij MaxMara en Louis Vuitton Italiaanse thuisnaaisters soms slechts 1 euro per uur verdienen.