Stakingen op til in de hele retailsector?

Er moet een einde komen aan de trend naar franchisering in de retail, vinden de vakbonden. Ze eisen gelijk loon voor gelijk werk en plannen een actiedag op 17 april, bij de start van het sectoraal overleg. Het dreigen moeilijke onderhandelingen te worden.

“Fake franchise”

De christelijke en liberale vakbonden hebben een stakingsaanzegging ingediend voor de hele retailsector, zowel voor de grote ketens als de zelfstandigen. Dat is nooit eerder gebeurd. Ze grijpen de crisis bij Delhaize en Intermarché aan om nieuwe eisen op tafel te leggen in de aanloop naar het sectoraal overleg in de retailsector, dat op 17 april van start gaat. De belangrijkste eis: één paritair comité voor de hele sector – meer bepaald paritair comité 202, het gunstigste in de retail.

“De hele retailsector moet op dezelfde manier behandeld worden. Gelijk loon voor gelijk werk, of je nu in een franchise werkt of niet,” zegt Kristel Van Damme van ACV Puls aan Het Nieuwsblad. De vakbonden eisen bovendien syndicale vertegenwoordiging bij alle retailbedrijven, en vragen dat moederbedrijven ook verantwoordelijkheid nemen voor hun franchise-ondernemingen – bijvoorbeeld wanneer een franchisenemer failliet zou gaan. Van Damme viseert niet enkel de supermarktbranche, maar ook naar wat ze “fake franchise”-constructies noemt bij retailers als JBC, Hubo of ZEB.

“Pure waanzin”

Of de bonden erin zullen slagen om actievoerders te mobiliseren bij alle retailers, is afwachten. De onrust in de sector is alleszins groot. Bij Delhaize en Intermarché zit het sociaal conflict muurvast en wordt er al weken gestaakt. Modeketen C&A is in België bezig aan haar derde herstructurering in vijf jaar tijd.

De marges staan overal onder druk door de kostencrisis, en in België kwam daar de automatische loonindexering nog bovenop. Daardoor is er een erg ongelijk speelveld in de concurrentie met buitenlandse retailers die een deel van hun activiteiten en diensten – zoals hoofdkantoren en distributiecentra – in het buitenland houden, waar de loonkosten lager liggen en de arbeidsflexibiliteit veel groter is.

Nu ingaan op de eisen van de bonden, zou volgens waarnemers de concurrentiepositie van Belgische retailers dan ook verder in gevaar brengen en arbeidsplaatsen vernietigen. Professor Gino Van Ossel van Vlerick Business School noemt het zelfs “pure waanzin”.

“Sneller aanpassen”

Er staan 50.000 jobs op het spel, beaamde Dominique Michel van handelsfederatie Comeos in De Ochtend op Radio 1. “Een retailer houdt nog 1,3 euro over op een winkelkar van 100 euro. Dat is onvoldoende om te kunnen om te investeren in duurzaamheid en innovatie.” Hij vindt dat retailers zich sneller moeten kunnen aanpassen aan veranderde marktomstandigheden. “Het kan toch niet dat je drie jaar moet onderhandelen als je de winkel vroeger wil openen.”

Syndicale vertegenwoordiging in franchisewinkels wijst hij af. Over het komende sectoroverleg klinkt hij gematigd: “We hebben al jaren overleg op een redelijke manier. We gaan naar elkaar luisteren om tot een akkoord te komen en de uitdagingen van de handel samen aan te pakken.”