Dat de coronacrisis de Belgische e-commercemarkt een forse duw in de rug zou geven, stond in de sterren geschreven. De vijfde E-commerce Barometer van The House of Marketing en SafeShops toont dat nu met harde cijfers aan, al is van een unaniem hoera-verhaal hoegenaamd geen sprake.
20.000 nieuwe webshops in 1 jaar
De voornaamste cijfers ogen duizelingwekkend. In 2020 kwamen er in ons land maar liefst 20.000 webshops bij, goed voor een totaal van 48.000 online winkels. Die hielpen het totale aantal transacties over de magische kaap van 100 miljoen te duwen naar 107 miljoen om precies te zijn. Dat is een stijging met iets meer dan een kwart in vergelijking met vorig jaar.
Voor alle duidelijkheid: de E-commerce Barometer meet niet hoeveel de Belgen in totaal op het web kochten. De barometer vertrekt vanuit de webwinkels zelf, door te verzamelen hoeveel transacties er geregistreerd werden bij de Belgische webshops, en welk bedrag die transacties in totaal vertegenwoordigen.
Zowel spectaculair als tegenvallend
Dat totaalbedrag klokte af op 8,8 miljard euro. Dat is een stijging met 7,5 procent in vergelijking met vorig jaar. En dat is een groei die, afhankelijk van hoe je het wil bekijken, zowel spectaculair als tegenvallend kan genoemd worden.
Tegenvallend, want het is een gevoelige vertraging in vergelijking met de omzetgroeicijfers die bij de vorige 4 edities van deze barometer werden geregistreerd. Het is voor het eerst dat de groei niet dubbelcijferig was. Een evolutie die heel makkelijk te verklaren is. “Wij meten heel objectief de transacties die worden geregistreerd bij de Belgische e-commercezaken”, zegt Greet Dekocker van Safeshops. “Als je dan in een jaar twee grote sectoren, travel en ticketing, de facto ziet uitvallen, laat dat zijn sporen na.”
En dat maakt meteen duidelijk waarom die 7,5 procent groei ook spectaculair is. Die is namelijk het resultaat van de enorme sprong die andere segmenten, met name dan de (food)retail, lieten optekenen om het enorme omzetverlies in de reis- en evenementensector te compenseren.
Geen terugkeer naar pre-coronatijden
Doordat de E-commerce Barometer een objectieve verwerking is van pure transactiedata, is het niet echt mogelijk om het “corona-effect” in de cijfers eruit te filteren om de onderliggende groei te evalueren. “Onze cijfers laten niet toe om te gaan extrapoleren of op een andere manier te filteren”, legt Luka Sabbe van House of Marketing uit.
De voornaamste vraag is: hoe gaat het Belgische e-commercelandschap de coronacrisis achter zich laten? Zowel Sabbe als Dekocker verwachten geen terugkeer naar pre-coronatijden. Maar dat de situatie zich zal moeten stabiliseren, lijdt geen twijfel. De kans is reëel dat een deel van de 20.000 nieuwe webshops van het afgelopen jaar opnieuw verdwijnt. Zeker bij kleinere winkeluitbaters, voor wie de overstap naar het digitale er een was uit noodzaak, is de kans reëel dat zij er weer mee ophouden wanneer de klanten terugkeren naar hun fysieke winkels.
Fysieke winkel, webshop en online marktplaatsen
Toch verwacht Dekocker geen grote terugval. “We zullen wel boven die grens van 100 miljoen transacties blijven”, voorspelt ze. “Een deel van die 20.000 nieuwkomers zal misschien weer verdwijnen, maar een ander deel zal succes hebben en blijven groeien.”
De sleutel zal liggen bij het vinden van de juiste strategie, die kan steunen op een of meerdere van 3 pijlers. “Er is de fysieke winkelervaring, die ook post-corona nog altijd een toekomst heeft maar voorlopig nog in de pas moet lopen van de geldende maatregelen”, aldus Dekocker. “Daar kan een webshop bovenop komen, die een convenience-element toevoegt. Tenslotte kunnen online marketplaces, zoals die van een bol.com, zorgen voor een enorme geografische expansie.” Dekocker verwijst daarbij onder meer naar Duitsland, waar die marketplaces al 44 procent uitmaken van alle online transacties.
“The battle has begun”
De vraag is nu hoe ver de Belgische e-commerce dan nog kan blijven stijgen in waarde. Het komende jaar, en zeker vanaf volgend jaar, valt het af te wachten hoe snel de grote spelers in de reis- en evenementenindustrie zich weer weten te herpakken. Maar de motor heeft zeker nog marge, meent Dekocker.
“Vandaag vertegenwoordigt het online segment zowat een kwart van de volledige winkelomzet in België”, legt ze uit. “Dat is het niveau dat we 5 jaar geleden in het VK zaten, en daar zitten ze nu aan zowat 45 procent. In China is dat al ruim boven de helft. Dus neen, ik zie het hier ook nog niet meteen stilvallen.”
Maar voor handelaars die in 2020 de sprong waagden, wordt het nu kwestie van de juiste keuzes maken. “The battle has begun”, concludeert Dekocker. “Zij die de juiste strategie weten te kiezen, kunnen grote winnaars worden.”
