Dat de franchisering van 128 geïntegreerde supermarkten bij Delhaize nu écht van start gaat, biedt alle betrokkenen het voordeel van de duidelijkheid. De foodretailer zet wel degelijk door, al zal het tempo flink hoger moeten.
Opsteker
De aankondiging van Delhaize, afgelopen maandag, riep uiteenlopende emoties op bij de betrokkenen. Op het hoofdkantoor overheerst wellicht opluchting, omdat de grote franchiseoperatie nu eindelijk écht van start gaat. Na maanden van heviger dan verwachte protestacties en gigantisch omzetverlies is dat een opsteker. De retailer kan nu aantonen dat kandidaat-overnemers dan toch niet worden afgeschrikt door vermeende wurgcontracten en dreigementen van actievoerders, die beloven de boel te laten verrotten.
Dat het eerste lijstje overnemers met vijf aangeslotenen, vijf medewerkers en vijf “externe” partijen een verdacht evenwichtige afspiegeling is van de drie types ondernemers waar Delhaize op rekent, zal wel geen toeval zijn. Dat is slimme communicatie die moet bewijzen dat de business case klopt – en die het vertrouwen moet opkrikken. Het kan er ook op wijzen dat Delhaize wel degelijk heel wat meer achter de hand houdt, ondanks stemmingmakerij over “massaal afhakende” kandidaten. Dat vernemen we de komende maanden wel.
Enorme uitdaging
Trots en enthousiasme horen we bij de overnemers, die een sterke band hebben met het merk Delhaize en overtuigd zijn van het potentieel van “hun” winkel. Ze spreken verzoenende taal naar de betrokken medewerkers. Het wordt hoe dan ook een hele klus om het moreel weer op te krikken en de teams te motiveren.
Opmerkelijk daarbij is dat dit eerste lijstje meteen enkele van de moeilijkste winkels in het hele dossier bevat: voor de deuren van Brusselse vestigingen als Hankar en Flagey vragen de medewerkers al maanden aan de klanten om solidariteit te tonen door de winkel te boycotten. De omzet is er gekelderd, de sfeer totaal verziekt. Hier is de uitdaging enorm. Dat houdt ondernemers niet tegen om er toch vol voor te gaan. Ze laten zich niet intimideren, wat van lef getuigt en van een sterk geloof in de winkels en het merk Delhaize.
Voordeel van de twijfel
Bij de bonden overheerst verontwaardiging, uiteraard. De illusie dat Delhaize bereid zou zijn om over alternatieven voor het franchiseplan te praten, hadden ze al opgeborgen, en de hoop op een sociaal plan voor vrijwillige vertrekkers mogen ze ook opgeven. Ze waarschuwen wel voor nieuwe acties, maar de vraag is hoe groot het draagvlak daarvoor nog is en wat ze ermee willen bereiken.
In de winkels zijn de meningen immers erg verdeeld. In de Vlaamse supermarkten lijken de ploegen bereid om de overnemers het voordeel van de twijfel te gunnen, en er dan maar het beste van te maken. Eerder positief zijn de eerste reacties in Knokke en Ronse, lezen we in de regionale pers. Afwachtend klinken ze in Izegem, Denderleeuw en Deurne. In Nijvel en Brussel weerklonk frustratie en woede. De deuren gingen er opnieuw dicht (maar ze zijn intussen alweer open).
De kop is eraf
Uiteraard is dit nog maar een begin. De eerste vijftien winkels verkopen, dat is een makkie. De volgende vijftien dossiers zullen ook al wel zo goed als rond zijn. De laatste winkels worden wellicht een ander verhaal. Bovendien: aan een gezapig tempo van vijftien winkels per twee maanden raakt die operatie volgend jaar nog niet afgerond. De snelheid moet omhoog. En daarna begint het werk pas écht: medewerkers motiveren, klanten terugwinnen, de supermarkten nieuw leven inblazen na een lange periode van onzekerheid en negatieve pers. En dat in een woelige markt waar de concurrentie enkel nog toeneemt.
Kortom: Delhaize heeft nog geen gewonnen spel. Maar in elk geval: de kop is eraf. Hoe dan ook biedt deze nieuwe fase in het toekomstplan alle betrokkenen het voordeel van de duidelijkheid. Het hek is van de dam: er is nu geen weg meer terug.
