Consumenten zijn er klaar voor, de technologie evolueert snel en investeerders zien de kansen: vleesvervangers groeien naar een wereldomzet van 4,2 miljard euro tegen 2020. Ook de grote multinationals zijn nu mee.
Toekomstbestendig
Albert Heijn wil Vlamingen helpen om minder vlees te eten, schreven we vorige week. In Nederland houdt men momenteel een Nationale Week zonder Vlees. Niemand minder dan Beyoncé kondigt aan dat ze veganistisch gaat eten – navolging gegarandeerd. En volgens een nieuw rapport van Greenpeace moeten we ons vleesverbruik halveren, om de uitstoot van broeikasgassen te beperken en om ervoor te zorgen dat er voldoende voedsel beschikbaar is voor twee miljard mensen extra. Kortom: het zit in de tijdsgeest.
De afgelopen 15 jaar steeg de vleesconsumptie immers wereldwijd met 30% en de verwachte toename voor de komende tien jaar is nog eens 13%, als gevolg van een stijgende welvaart en groeiende bevolking in opkomende markten. Traditionele veeteelt kan echter niet langer op een duurzame wijze voldoen aan die vraag. De impact op klimaat en gezondheid is te groot: denk aan ontbossing, vervuiling, dierwelzijn, antibioticagebruik, obesitas, kanker… Het wordt steeds waarschijnlijker dat regeringen een vorm van taxatie zullen opleggen: de veeteeltsector is rijp voor disruptie en de vraag naar alternatieve, duurzame proteïnen zal exponentieel stijgen.
Dat stelt een recent investeerdersrapport, getiteld ‘Plant-Based Profits’, dat het potentieel schetst van plantaardige alternatieven. Het werd gepubliceerd door Farm Animal Investment Risk and Return (FAIRR), een investeerdersinitiatief dat de risico’s en opportuniteiten in kaart brengt die verband houden met intensieve veeteelt. Steeds meer – ook traditionele – investeerders stellen zich immers vragen bij de toekomstbestendigheid van hun participaties.
Sprekende cijfers
Het rapport citeert enkele sprekende cijfers: de verkoop van plantaardige vleesalternatieven groeit gemiddeld met 8% per jaar sinds 2010. Tegen 2020 zou deze markt een globale omzet van 5,2 miljard dollar (4,2 miljard euro) kunnen vertegenwoordigen. Terwijl de verkoop van dierlijke zuivel stagneert, vertegenwoordigen plantaardige alternatieven zoals soja-, rijst- of amandeldrinks nu al 10% van de markt. Volgens Euromonitor verdubbelde de omzet van deze producten tussen 2009 en 2015 tot 21 miljoen dollar (17 miljoen euro).
In Duitsland koopt één consument op tien vleesalternatieven, en voor consumenten tussen 16 en 24 jaar is dat al één op vijf. Het aantal Duitsers dat zich vegetariër noemt, steeg het afgelopen decennium van 1% naar 7%. De helft van de Italianen zegt dat ze hun verbruik van rood vlees verminderen en 24% zegt meer vegetarische producten te kopen. 39% van de Amerikanen tracht meer plantaardige producten te eten en de generatie van de millennials stuwt deze trend: 30% eet dagelijks vleesvervangers, 50% eet ze verschillende keren per week. Zij worden vooral gemotiveerd door gezondheidsvragen, milieuzorgen spelen wat minder.
Technologische vooruitgang
Een belangrijke factor in deze ontwikkelingen wordt de doorbraak van nieuwe voedingstechnologie, die het mogelijk maakt om gezondere en lekkerdere proteïnen te fabriceren of zelfs laboratoriumvlees te kweken. Bedrijven die vooroplopen in deze materie weten significante investeringsbedragen op te halen. Impossible Foods, producent van een plantaardige hamburger, wist sinds zijn oprichting in 2013 al 258 miljoen dollar (200 miljoen euro) op te halen. Beyond Meat ontving al 50 miljoen dollar (40 miljoen euro) en Memphis Meats, dat laboratoriumvlees ontwikkelt, kreeg 17 miljoen dollar (14 miljoen euro). Onder de investeerders vinden we bekende namen als Bill Gates en Richard Branson.
De betrokken bedrijven groeien snel en weten door die schaalvergroting hun productiekost drastisch te verminderen. Beyond Meat ligt al in 20.000 Amerikaanse supermarkten, Impossible Foods in 500 restaurants. Memphis Meats wist de kost van een laboratoriumburger te drukken van 18.000 dollar (14.600 euro) per pond naar 3.800 dollar (3.100 euro), in een jaar tijd. Het Nederlandse Mosa Meat (met onder andere Sergej Brin, medeoprichter van Google, als investeerder) hoopt binnen twee jaar met in vitro vlees klaar te zijn voor de markt.
Tesco en Nestlé tonen de weg
Tekenend is het feit dat ook grote, traditionele voedingsbedrijven investeren in innovatieve plantaardige producenten: denk aan Danone, dat Whitewave (met onder andere Alpro) kocht. Campbell’s Soup verwierf een producent van plantaardige zuivelalternatieven, Kellogg’s investeerde in een producent van plantaardige smoothies, Unilever investeert in de ontwikkeling van een plantaardige steak. De Filipijnse voedingsgroep Monde Nissin kocht Quorn in 2015 en zag afgelopen jaar een groei met 16%, een groeiritme dat ook voor de komende jaren gepland staat. Grote retailers zien het potentieel en brengen alternatieven onder hun huismerken.
FAIRR contacteerde zestien grote voedingsbedrijven met pertinente vragen over hun toekomstvisie met betrekking tot duurzame voedingsproducten. Bij de retailers blijkt Tesco toonaangevend, met een helder programma dat de uitstoot gelieerd aan veeteelt aanpakt en tegelijk sterk investeert in de ontwikkeling van plantaardige alternatieven. Bij de fabrikanten is Nestlé de beste van de klas: het bedrijf investeert zowat een kwart van zijn R&D budget in onderzoek naar plantaardige proteïnen.
