Terwijl alles duurder wordt, worden bananen goedkoper. Zeven Latijns-Amerikaanse landen roepen op om een faire prijs te betalen voor het fruit, dat nooit eerder zo populair en zo goedkoop was.
Meer maar goedkoper dan ooit
Vorige maand lanceerden de regeringen van zeven Latijns-Amerikaanse landen een oproep aan de Europese en Amerikaanse markten om een eerlijke prijs te betalen voor bananen. 2020 was namelijk een recordjaar voor de export van bananen: de landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) berekende dat ruim 22,2 miljoen ton bananen de wereld rond gingen. De vraag piekte onder invloed van de coronapandemie.
De prijzen evolueren echter niet mee, integendeel zelfs: volgens het Franse onderzoekscentrum Cirad daalde de prijs voor bananen vorig jaar het sterkst in tien jaar tijd, bericht De Standaard. In België meet GfK een gemiddelde prijsdaling van 6% tussen 2016 en 2021. De kiloprijs eindigde zo op hetzelfde niveau als in 2012: amper 1,45 euro per kilogram.
Rechtstreekse onderhandelingen
De prijzen worden meestal bepaald in rechtstreekse onderhandelingen tussen de retailers en de boeren, al wordt ook nog een groot deel (een derde) tegen fluctuerende weekprijzen verhandeld op de zogeheten spotmarkt. De supermarktketens hebben dus veel macht in de prijszetting en dat leidt tot de steeds zakkende prijzen.
Het gevolg is dalende inkomsten voor de boeren, die tot het uiterste gaan om zoveel mogelijk oogst te hebben. Dat gaat ten koste van de biodiversiteit, omdat landbouwers hun grond en gewassen uitputten, veel pesticiden en veel meststoffen gebruiken.
Handelsorganisatie Comeos pleit voor vrijwillige inspanningen om de banaanproducenten faire prijzen te geven. De mededingingswet staat echter niet toe dat er vaste afspraken worden gemaakt om supermarkten meer te doen betalen, klinkt het. Colruyt Group laat alvast weten dat de aankoopprijs van bananen dit jaar omhoog is gegaan.
