Supermarkten staan sterk in crisistijd

“In 2011 is de omzet met 2,7 procent gestegen tot ruim 33 miljard euro en voor dit jaar verwacht het CBL 2 à 3 procent omzetgroei. Het supermarktkanaal is tot nog toe redelijk conjunctuurongevoelig gebleken”, aldus CBL-voorzitter Bert Roetert gisteren tijdens de presentatie van het jaarverslag van de brancheorganisatie van Nederlandse supermarkten in Scheveningen.

Supermarkten wint terrein op foodservice

Dat is een heel wat rooskleuriger beeld dan de dieprode omzetontwikkeling in andere detailhandelssectoren, met name in de non-food. Ook vergeleken met foodservice en speciaalzaken blijkt de supermarkt terrein te winnen.

Van alle voedingsbestedingen heeft de supermarkt in 2011 een aandeel van 49 procent, tegen 32 procent voor foodservice en 19 procent voor speciaalzaken. Daarmee scoren de supermarkten 0,6 procentpunt meer dan in 2010, vooral ten koste gaat van de omzet van de foodservice die 0,4 procentpunt daalde.

Scherper op aanbiedingen en huismerken

Toch zijn er ook zorgen, want het consumentenvertrouwen is sinds 2003 nog nooit zó laag geweest. “Dat drukt de bestedingen, maar meer bij de horeca en bedrijfskantines dan in de supermarkt”, zegt Marcel van Aalst, directeur van de EFMI Business School, dat het onderzoek voor het CBL heeft uitgevoerd.

Slechts 11 procent van de consumenten zegt sterk te bezuinigen op de dagelijkse boodschappen. Wel let 60 procent scherper op aanbiedingen en kiest 48 procent vaker voor het huismerk. “Wij merken het aan de omzet”, zegt Jumbo’s formuledirecteur Colette Cloosterman-Van Eerd. “Onze laagsteprijsgarantie maakt Jumbo interessant voor meer consumenten.”

‘Prijzen in supermarkten zullen stijgen’

Ook Detailresult, eigenaar van onder meer DekaMarkt en Dirk van den Broek, beklaagt zich niet. “Dirk is een prijsdiscounter, dus onze klantenaantallen en de gemiddelde besteding zijn fors toegenomen”, zegt directeur René van Klooster. “Vandaar ook dat wij een marktconforme omzetgroei realiseren.”

De relatieve ongevoeligheid voor de crisis zorgt er ook voor dat de prijzen door de crisis niet naar beneden hoeven te worden bijgesteld. “Het prijspeil is in Nederland structureel erg laag, ook in Europees perspectief”, zegt Van Aalst. “Het is eerder te verwachten dat de prijzen in de supermarkten zullen stijgen, want grondstoffen worden almaar duurder.”

Online: gedragsverandering kost tijd

Onlineverkoop maakt in Nederland slechts 0,6 procent uit van de totale supermarktomzet. In het Verenigd Koninkrijk is dat 4 tot 5 procent. Is dat ook in Nederland haalbaar? “De technologie is er, dus dat is niet de grootste barrière. Het gaat echter om consumentengedrag en dat verander je niet zomaar”, zegt Van Aalst.

“In het VK gaat het heel snel, maar daar is de dekking van online levensmiddelenverkoop ook landelijk. Alle grote retailers zijn ermee bezig en bieden naast thuisbezorgen nu ook de service van ophaalpunten aan. Een tweede belangrijke verschil met Nederland is het feit dat het prijsniveau daar veel hoger ligt.”

Dekadrive succesvol getest

Albert Heijn is druk doende om een online infrastructuur met ophaalpunten te testen. Verschillende kleinere organisaties bewegen echter sneller dan de marktleider. “Wij hebben nu één jaar een pilootproject gedraaid met Dekadrive en dat is succesvol”, zegt Van Klooster. “Vandaar dat we deze service in nog eens acht winkels gaan aanbieden.”

Van Klooster zegt voorts dat daarna Dekedrive nóg verder zal worden uitgerold. Naar hoeveel filialen van Dekamarkt het komt, wil hij nu echter nog niet vertellen. “Toch denk ik niet dat online een grote markt zal worden”, zegt hij. “De meeste consumenten zullen toch de producten zélf willen zien, ruiken en proeven.”

Jumbo werkt aan e-commerce

Jumbo Supermarkten experimenteerde in het begin van de jaren ’90 van de vorige eeuw al met het minitel-systeem om de consument in staat te stellen thuis boodschappen te bestellen. In die digitale prehistorie liep het toen nog kleine Jumbo al in de voorhoede.

Vandaar dat het niet verwonderlijk is dat e-commerce ook in Veghel serieus onderwerp van gesprek is. “We zijn er zeer zeker mee bezig”, aldus Cloosterman-Van Eerd. “Het is een belangrijke trend en niets doen zou heel onverstandig zijn. We werken aan een e-commerceapplicatie, maar meer kan ik daar nu nog niet over zeggen.”