De omzet van de detailhandel zal dit jaar met 2,2 procent groeien: behalve schoenenwinkels zien alle branches een lichte omzetstijging tegemoet. Food- en non-foodwinkels dragen bijna evenveel bij aan die groei, die toch aan de trage kant blijft.
Foodretail groeit verder
De foodretail had het elfde jaar van omzetgroei op rij; dit jaar is dat naar verwachting 2,5%. De ontwikkeling van de volumes blijft ongeveer hetzelfde als de twee vorige jaren, maar de prijzen van voedingsmiddelen stijgen dit jaar iets sterker door de inflatie. In 2015 werd door alle supermarkten en speciaalzaken samen voor het eerst meer dan 40 miljard euro omgezet. De volumegroei komt deels uit ruimere openingstijden, waardoor minder omzet ‘weglekt’ naar foodservice. Vooral jongeren geven aan behoefte te hebben aan avondopening van supermarkten en speciaalzaken.
Ruim 85% van die omzet komt van supermarkten en dat aandeel neemt verder toe. De volumegroei komt er door meer bestedingsruimte en een lichte bevolkingsgroei. Supermarkten startten dit eerste kwartaal met 2,9% omzetgroei, stelt marktonderzoeker GfK, al komt die wel grotendeels door de extra omzet van de vroege Pasen. Volgens het CBS lag de groei in januari en februari op bijna 1%.
De omzet van speciaalzaken neemt toe door prijsstijgingen, maar er is een lichte druk op de verkoopvolumes. De daling van het aantal winkels stabiliseert: terwijl het aantal bakkers, groentezaken, slagers en slijters afneemt, groeien speciaalzaken in vis en overige voeding zoals koffie en thee.
Non-food herstelt
De non-foodbranche begon zwak dit jaar: tot en met februari was er een krimp van 1,1%. Winkels in woninginrichting zien hun omzet eindelijk weer groeien: vorig jaar was de groei ruim 6%, net als dit jaar wordt verwacht. In januari en februari hadden zij een omzetgroei van 3,5%. Ook doe-het-zelf herstelt zich wat: na een tegenvallend 2015 steeg de omzet in de eerste twee maanden van 2016 met 2%. ING verwacht dit jaar een groei in woninginrichting met 3% en in doe-het-zelf met 1,5%. Volgend jaar wordt die groei wel minder.
Ook de omzet van kledingwinkels daalde in januari en februari: in schoenenwinkels was de daling zelfs bijna 10%, maar voor geheel 2016 wordt 1% meer omzet verwacht voor kledingwinkels en een stabiele omzet voor schoenenwinkels. Voor volgend jaar wordt in beide sectoren 1,5% groei verwacht. Winkels in persoonlijke verzorging hebben dan weer een aanhoudende verwachte groei: +2,5 dit jaar, +3% volgend jaar.
Consumentenelektronica kende begin dit jaar bijna 7% minder omzet vergeleken met vorig jaar, toen nog flink met prijzen werd gestunt. Sinds eind vorig jaar stijgen de gemiddelde prijzen, ten koste van volume en omzet. Dit jaar voorspelt ING toch nog 1,5% groei.
Webshops zien kansen
Webshops zien kansen nu winkelstraten te kampen hebben met toenemende leegstand. De omzet van webwinkels en postorderbedrijven steeg in de eerste twee maanden van dit jaar volgens het CBS met 19,2%, nog meer dan de groei in heel 2015 (15,2%) of 2014 (11%). Pure webshops boekten over heel vorig jaar en begin dit jaar meer omzetgroei dan webshops van fysieke ketens. ING Economisch Bureau verwacht dat de omzet van deze webshops ook dit jaar (20%) en 2017 (18%) doorgroeit.
Zo steeg het online marktaandeel in consumentenelektronica van 21% in 2014 naar 24% vorig jaar, aldus Thuiswinkel.org en GfK. In kleding groeide online van 14 naar 16% en in schoenen van 16 naar 19%. Bij speelgoed wordt al meer dan 30% van de omzet online uitgegeven, in 2014 was dit 26%.
Omzet verschuift door failliete ketens
Door het verdwijnen van V&D en het inkrimpen van voormalige schoenenwinkels van Macintosh Retail Group en USG komt er in totaal naar schatting 950 miljoen euro aan omzet vrij in de detailhandel. Consumenten zullen zo’n 400 miljoen euro uitgeven bij doorgestarte vestigingen en webshops, maar voor de overige 550 miljoen euro zullen zij naar andere retailers gaan.
Onderzoeksbureau Motivaction ondervroeg consumenten die in de afgelopen twaalf maanden producten bij V&D hebben gekocht. Van hen is 67% van plan om voor huishoudelijke artikelen voortaan naar Blokker te gaan. Ook Hema (46%) en Action (42%) worden voor deze artikelen genoemd. Voor elektronische producten zullen consumenten vooral bij Media Markt (48%), Bol.com (29%) en Coolblue (22%) gaan kijken. Voor kantoorartikelen denkt 56% bij Hema terecht te kunnen en 38% bij een boekwinkel. Kleding zal ruim een derde bij H&M zoeken, meldt Marketingtribune.
