Valse of misleidende recensies zijn overal: bijna driekwart van de Europese websites overtreedt de regels met onbetrouwbare, of op zijn minst twijfelachtige, reviews. De Europese Unie wil streng gaan optreden.
Nep of echt? Onmogelijk te weten
Op een grote meerderheid van de Europese websites zijn fake of onbetrouwbare recensies te vinden, concludeert de Europese Commissie. Samen met de nationale autoriteiten voor consumentenbescherming heeft Europa vorig jaar 223 belangrijke websites in 28 landen doorgelicht, en liefst 55% van de gescreende websites overtreedt bestaande Europese wetgeving rond oneerlijke handelspraktijken. In nog eens 18% van de gevallen hadden de autoriteiten zo hun twijfels.
Het grootste probleem is een gebrek aan transparantie: bij de meeste webwinkels, marktplaatsen, boekingswebsites en vergelijkingssites kun je gewoon niet weten of de reviews echt zijn. Bij 144 van de 223 gecontroleerde websites konden de autoriteiten niet bevestigen dat de handelaren genoeg doen om ervoor te zorgen dat de recensies authentiek zijn. Alleen als consumenten het product of de dienst daadwerkelijk hebben gebruikt en er dan (onbetaald) iets over schrijven, telt het in principe als een legitieme klantenbeoordeling.
Meer dan de helft zegt echter niet hoe de recensies worden verzameld en verwerkt. De sites zeggen meestal ook niet hoe ze neprecensies proberen te voorkomen, noch hoe ze omgaan met reviews tegen betaling. Mogen mensen betaalde recensies posten? En hoe kunnen consumenten die dan onderscheiden van andere reviews? 176 van de 223 sites zeggen er niks over.
Europa verstrengt regels
Europees Commissaris voor Justitie Didier Reynders ziet een duidelijke nood aan actie. “Consumenten vertrouwen heel vaak op onlinebeoordelingen wanneer zij online winkelen of boeken. Ik wil niet dat consumenten worden bedrogen. Ik wil dat zij in een betrouwbare omgeving kunnen communiceren”, luidt het.
Reynders dringt erop aan dat e-commercebedrijven duidelijke en zichtbare informatie geven over de betrouwbaarheid van recensies. Anders zwaait er wat: “Wij zullen ervoor zorgen dat de EU-wetgeving wordt nageleefd”, dreigt de Belgische Eurocommissaris. Doorgelichte retailers die niet in regel zijn, worden alvast gecontacteerd door de nationale autoriteiten.
Vanaf mei van dit jaar is ook een extra richtlijn van kracht, die expliciet stelt dat het verkopen, kopen en indienen van valse consumentenbeoordelingen om producten te promoten, verboden is. Daarnaast zijn bedrijven voortaan verplicht om consumenten te informeren over de afhandeling van recensies.
