Robuust!, de eerste verpakkingsvrije winkel van België, viert zijn tiende verjaardag. De afgelopen crisisjaren waren moeilijk en de impactonderneming moest de ambities bijstellen, maar zaakvoerder Benjamin Vermeir ziet wel een remonte.
Voorzichtiger geworden
Tien jaar geleden opende in de Antwerpse Reyndersstraat de allereerste verpakkingsvrije winkel van België. Impactondernemer Benjamin Vermeir, die Robuust! eind 2020 overnam, organiseerde afgelopen zondag een verjaardagsfeestje voor de buurt en blikt op vraag van RetailDetail zowel achter- als vooruit.
“Initieel was het de bedoeling om dit lokaal geïnspireerd biologisch en zero-waste-verhaal in te bedden in meer wijken in de stad. Iedereen zou zo’n winkel in de buurt moeten hebben, was het idee. Maar ik ben voorzichtiger geworden in die ambitie: misschien is de markt er niet helemaal klaar voor. De afgelopen crisisjaren hebben ons geen deugd gedaan. Het hele biolandschap had het moeilijk.”
Focus op b2b
In Antwerpen kwam er in 2022 één zusteronderneming bij: Nieuwe Vaart, de eerste plantaardige voedingszaak in de stad. Veel bijkomende filialen zullen niet snel meer volgen, zegt de ondernemer, die de ambities bijstelt: “In plaats van overal kleine winkels te openen, wat een kostelijke affaire is, zet ik nu sterker in op een B2B-verhaal: daar zijn meer middelen. Er is ook sterke interesse in evenementen en gemeenschapsvorming, zoals het verjaardags-buurtfeest dat we zondag organiseerden.”
Welke klanten kopen vandaag bij Robuust? “Uiteraard trekken we de meest gemotiveerde consumenten aan, maar we proberen zeker zo gebruiksvriendelijk en toegankelijk mogelijk te werken. Sinds kort kunnen klanten bijvoorbeeld glazen potjes die ze op overschot hebben, doneren aan Robuust. Wij geven die dan aan minder georganiseerde klanten die binnenkomen zonder potjes. Zo leggen we de brug naar de klant die ons gewoon als een buurtwinkel ziet. Dat slaat aan.”
Online concurrentie
Is de markt dan nog niet helemaal klaar voor een afvalvrij verhaal? “Het is moeilijk: verschillende collega’s in Vlaanderen zijn ermee gestopt – recent nog Granelle in Mortsel. Dit model is lastig rendabel te krijgen. Dat geldt ook voor Robuust: de kosten zijn gedekt, het personeel is betaald, maar ik kan er zelf eigenlijk niet van leven.”
In 2019 draaiden nochtans bijna alle afvalvrije winkels zeer positief, zegt Vermeir. “Maar mensen hebben het de afgelopen jaren te hard in hun portefeuille gevoeld en de perceptie is toch dat een verpakkingsvrije winkel ook duurder is. We voelen bovendien de effecten van online, vooral in categorieën als verzorging, badkamer en keuken – wat net producten zijn die een mooie marge opleveren.”
Heropleving
Vermeir had de ambitie om een koepelorganisatie van verpakkingsvrije winkels op te richten, om bijvoorbeeld gezamenlijke campagnes te voeren. Ook dat bleek moeilijk: “Ik heb wel een paar acties kunnen realiseren met de collega’s van Kabas in Mechelen. Dat het allemaal zeer lokale initiatieven zijn, is tegelijk een sterkte en een zwakte.” In het buitenland ziet de ondernemer dezelfde trends. “Op inspiratiereis in Amsterdam zag ik enkele mooie soortgelijke winkels. Maar in een gesprek met bioleverancier IDorganics hoorde ik dat ook in Nederland en Duitsland veel collega’s moesten stoppen.”
Toch blijft Vermeir optimistisch: “Ik merk dat er een remonte in zit: we zien weer stijgende cijfers sinds meer dan een jaar. De biosector doet het ook weer beter. Dat is hoopgevend. Of die heropleving sterk en snel genoeg zal zijn, weet ik niet. Ik ben nu volop bezig het B2B-verhaal uit te rollen en ik denk eraan om consequenter evenementen te organiseren, twee keer per jaar bijvoorbeeld. We voelen dat gemeenschapsvorming belangrijk is voor ons concept. Maar als mensen willen dat dit soort winkels blijft bestaan, dan moeten ze er wel hun boodschappen komen doen. Dat is de beste manier om ons te steunen.”
